Open Access
Toegang tot kennis, informatie en data is essentieel voor hoger onderwijs en onderzoek en kan drastisch verbeterd worden. De digitalisering van onderzoek en wetenschappelijke communicatie van de laatste decennia biedt mogelijkheden voor een fundamentele verandering ten opzichte van het ‘papieren tijdperk’. Verbeterde toegang is de basis voor de kennisoverdracht (onderwijs), kennisontwikkeling (onderzoek) en kennisvalorisatie (samenleving). Centraal staat daarbij dat resultaten van met publieke middelen gefinancierd onderzoek ook publiekelijk toegankelijk dienen te zijn.
Open Access (OA) tot onderzoeksresultaten is een beweging die wereldwijd steeds meer aanhang krijgt. Ook SURFfoundation is een krachtige pleitbezorger.
Open Access jaar 2009
Onder regie van SURF heeft het Nederlandse hoger onderwijs 2009 uitgeroepen tot het jaar van Open Access. Hiermee wordt een nieuwe impuls gegeven aan open toegang tot de resultaten van wetenschappelijk en praktijkgericht onderzoek. Gedurende het hele jaar wordt samengewerkt aan het formuleren van beleid, het ontwikkelen en verbeteren van de kennisinfrastructuur, het zorgdagen voor een duidelijk juridisch kader en het geven van voorlichting aan alle betrokkenen.
Overzicht van Open Access ontwikkelingen
Eind 2008 heeft de UKB (het samenwerkingsverband van de dertien Nederlandse universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek) een overzichtsnotitie geschreven over Open Access voor het rectorenoverleg. Dit document geeft een heel goed beeld van de (internationale) ontwikkelingen die op het gebied van Open Access spelen en hoe we verder kunnen met Open Access in Nederland.
Website ‘Greater Reach for Research’
In samenwerking met alle SURFpartners is de website ‘Greater Reach for Research’ gemaakt. Deze levert informatie over Open Access en de nieuwe mogelijkheden die ICT voor onderzoekers biedt en is voorzien van voorbeelden uit verschillende disciplines. De website is bedoeld om misverstanden weg te nemen en hoger onderwijsinstellingen de weg te wijzen naar meer kennisdeling en –hergebruik.
Impact en kwaliteit
Traditiegetrouw hebben onderzoekers peer review, taken en verantwoordelijkheden in redacties van tijdschriften gratis uitgevoerd als onderdeel van hun wetenschappelijke communicatie. In ruil hiervoor wordt hun werk verspreid. Dit kan resulteren in meer lezers, meer citaties en meer impact. De citaties zijn vaak het betaalmiddel voor carrière mogelijkheden, reputatie en financiering van nieuw onderzoek.