Samen in Delen - Verrijkte publicaties UVT en EUR
Open Onderzoek
Status: Afgerond
Het project Samen in Delen van de Universiteit van Tilburg en de Erasmus Universiteit Rotterdam is afgerond in juli 2008.
Doelstelling
Om wetenschappelijke kennis optimaal te kunnen benutten en delen in het digitale tijdperk van nu, is het wenselijk dat alle wetenschappelijke relevante bronnen van onderzoek beschikbaar en toegankelijk zijn. Steeds duidelijker daarbij wordt dat onderzoeksdata voor een universiteit een belangrijk (intellectueel) kapitaal vertegenwoordigt, waarvoor een goed beheer vereist is. Het verrijken van publicaties met onderzoeksdata (in ruwe of bewerkte vorm, software, programmacode, 3D-modellen, beeldmateriaal, etc.) sluit aan bij deze ontwikkeling en draagt bij aan een onderzoeksinfrastructuur die de samenwerking tussen wetenschappers en de toegang tot onderzoeksbronnen bevordert.
Voor het project Samen in Delen zijn door de Universiteit van Tilburg en de Erasmus Universiteit Rotterdam een zestal Verrijkte Publicaties opgesteld met drie typen onderzoeksdata (survey gegevens, experimentele onderzoeksgegevens en financiële gegevens). Het project is opgezet om na te gaan of ‘de Verrijkte Publicatie’ aanslaat bij onderzoekers en daarnaast om ervaring op te doen met de techniek achter het opstellen en aanbieden van Verrijkte Publicaties. Met het onderliggende model voor complexe digitale objecten (MPEG-21/DIDL, ORE) kunnen nieuwe diensten aan gebruikers worden aangeboden (bijvoorbeeld RSS-feeds voor onderzoeksdata).
De uitkomsten van het project geven aan dat de onderzoekers die in het project participeren blijvende belangstelling hebben voor het gelijktijdig aanbieden van publicaties en onderzoeksdata. Het project geldt als een best practice voor het opstellen van Verrijkte Publicaties in Nederland. De uitkomsten van het project worden in Nederland en daarbuiten met belangstelling gevolgd.
Standaarden zoals DDI 3.0 , SDMX en XBRL kunnen een sleutelrol vervullen bij het ontwikkelen van verrijkte databestanden en nieuwe diensten voor onderzoekers. Meer aandacht voor het opdoen van ervaring met deze standaarden is wenselijk.
Showcase
Een Verrijkte Publicatie is een gestructureerd document dat zo is opgezet dat opslag, identificatie, gebruik en hergebruik van onderdelen uit het document mogelijk is. Om al deze functies mogelijk te maken is een verzameling van datamodellen nodig waarin de principes van het beheer, de uitwisseling van data, en de relaties tussen data elementen onderling zijn uitgewerkt. Dit project heeft een demonstrator opgeleverd waarin de relaties tussen de samenstellende digitale onderdelen in de Verrijkte Publicatie samenkomen.
De demonstrator is een concreet voorbeeld van een product dat de onderzoeker in staat stelt wetenschappelijk relevante digitale bronnen op een eenvoudige manier te bundelen en voor hergebruik beschikbaar te stellen.
Het beschikbaar stellen van data betekent niet zonder meer dat data ook toegankelijk en goed bruikbaar is. Een belangrijk deel van de in dit project beschikbaar gestelde datasets was slechts beperkt gedocumenteerd, een situatie die waarschijnlijk goed vergelijkbaar is met de praktijk van alledag, waarbij een dataset aan een datacentrum wordt aangeboden, of wanneer een dataset voor opname in een (tijdelijk) lokaal archief voor Verrijkte Publicaties wordt aangeboden.
De toegankelijkheid van datasets moet dicht bij de praktijk van onderzoeksgroepen worden getoetst. Documentatie van de belangrijkste kenmerken van de bestanden door onderzoekers moet daarom plaatsvinden voordat een onderzoek is afgesloten. Verder is het zaak dat de tools die ontwikkeld worden voor het beschikbaar stellen en het beschrijven van onderzoeksdata, direct aansluiten bij de workflow van de onderzoeker en ook gebruiksvriendelijk zijn vanuit het oogpunt van de onderzoeker.
Steeds vaker zal een onderzoeker geconfronteerd worden met de verplichting om onderzoeksdata beschikbaar te stellen. Het proactief ontwikkelen van een aanbod voor Verrijkte Publicaties en ondersteuning is van belang om in te spelen op de toekomst van morgen.
De ervaringen die met DDI 3.0 zijn opgedaan zijn van cruciaal belang voor het in overleg met onderzoekers beschrijven van onderzoeksdata, het beheer van onderzoeksdata in Verrijkte Publicaties op lokaal niveau, de samenwerking met data-archieven en het visualiseren van end-to-end oplossingen voor onderzoeksdata.
Het project sluit af met aanbevelingen voor beleid, aanbevelingen voor de productie en het beheer van verrijkte publicaties en aanbevelingen voor het ontwikkelen van toepassingen en tools.
Toekomst
Het aanbieden van verrijkte publicaties als een reguliere dienst die onderdeel is van de productie-omgeving van LIS is voorlopig niet haalbaar gebleken. Meer ervaring binnen kleinschalige projecten is nodig om de ervaringen met het beschrijven en toegankelijk maken van onderzoeksdata te kunnen overdragen en verder te automatiseren.
Verder is het van belang draagvlak te creëren voor verrijkte publicaties bij meer onderzoeksgroepen.
Naast snelheid van reageren om de onderzoekers betrokken te houden is het voor de continuïteit van belang zowel vraaggericht als aanbodgericht te werk te gaan. Steeds vaker zal een onderzoeker geconfronteerd worden met de verplichting om onderzoeksdata beschikbaar te stellen. Het proactief ontwikkelen van een aanbod voor verrijkte publicaties en ondersteuning is van belang om in te spelen op de toekomst van morgen.
De belangstelling voor good practices voor het beschikbaar stellen van onderzoeksdata krijgt ook vorm na afloop van dit project. European Values Study (EVS) gaat het beschikbaar- en toegankelijk maken van de programmacode die gebruikt wordt voor de artikelen die voor EVS verschijnen als standaard hanteren. CentERlab gaat bij de start van het academische jaar 2008/2009 een code of conduct beleid voor het beschikbaar stellen van onderzoeksdata implementeren.
Bij de EUR zijn verschillende bestanden voorgedragen die mogelijk in de nabije toekomst als Verrijkte Publicatie onder de aandacht komen.
Het project heeft een demonstrator opgeleverd waarin de relaties tussen de samenstellende digitale onderdelen in zes Verrijkte Publicaties samenkomen.
| Uitvoerende instellingen: |
Erasmus Universiteit Rotterdam
|
| Projectleider: |
|
| Begroting: |
€ 54.315,00
|
| Subsidiebedrag: |
€ 28.658,00
|
| Begindatum: |
donderdag 1 november 2007
|
| Einddatum: |
zondag 1 juni 2008
|