• Home
• Actueel
• Nederlands hoger onderwijs overtuigd van noodzaak Open Access

2,5 miljoen euro beschikbaar voor open toegankelijke onderzoeksresultaten

Open Access, de vrije toegang tot wetenschappelijke informatie, wint terrein: informatie is in toenemende mate openbaar toegankelijk. Steeds meer partijen, ook in de uitgeverswereld, accepteren Open Access als de norm. NWO-voorzitter Jos Engelen stelde hiervoor een speciaal budget beschikbaar van 2,5 miljoen euro per jaar tijdens het door SURF georganiseerde Open Access-seminar in de Beurs van Berlage.

Tijdens het druk bezochte seminar, waarmee het Open Access-jaar 2009 is afgesloten, ging de discussie vooral over de vraag hoe het ideaal sneller kan worden gerealiseerd. Nederland heeft al veel resultaat geboekt. Meer dan 200.000 publicaties zijn inmiddels vrij toegankelijk via de wetenschappelijke portal NARCIS. Daar worden nu ook publicaties aan toegevoegd van lectoren in het hbo.

Unaniem
Kopstukken uit het hoger onderwijs en onderzoek ondersteunden unaniem het standpunt dat wetenschappelijke publicaties die met belastinggeld tot stand zijn gekomen, online gratis beschikbaar moeten zijn. Derk Haank, CEO van Springer, gaf zelfs aan dat Open Access voor het verspreiden van wetenschappelijke informatie een logische keuze is, als we vandaag met uitgeven zouden starten.

Uitgevers
De vereniging van universiteiten (VSNU) heeft met Springer afgesproken dat in 2010 alle artikelen van Nederlandse onderzoekers in Springer-bladen beschikbaar worden gemaakt in Open Access, mits de auteur daarmee instemt. Ook bij andere uitgeverijen ontstaan openingen voor Open Access publicatie, in navolging van Springer bieden zij de mogelijkheid aan onderzoekers om Open Access te regelen bij plaatsing van hun artikel. Vrijwel alle uitgevers staan nu ook toe dat onderzoekers de definitieve auteursversies van hun artikelen plaatsen in het openbare digitaal archief (de repository) van hun instelling.

Knelpunt
Een knelpunt voor wetenschappers is dat zij moeten publiceren in prestigieuze, dure tijdschriften om een goede beoordeling te krijgen, bijvoorbeeld als ze subsidie aanvragen bij NWO. Voorzitter Jos Engelen zegde toe dat NWO kijkt naar mogelijkheden om publicaties in Open Access-tijdschriften zwaarder mee te laten wegen. Paul Doop, collegelid van de Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam en voorzitter van het platformbestuur ICT en Onderzoek van SURFfoundation, wilde het probleem oplossen door Open Access verplicht te stellen via de CAO. Dat vonden velen te ver gaan, maar Engelen zei dat zijn organisatie de ontwikkelingen kritisch volgt: als er over een jaar onvoldoende voortgang is geboekt, zal NWO kijken of ze Open Access kan verplichten, zoals zusterorganisaties in Engeland en Amerika al doen.

Open Access
Open Access van onderzoeksresultaten is het zonder beperkingen beschikbaar stellen via internet van de resultaten (zowel publicaties als onderzoeksdata), in het bijzonder resultaten van onderzoek die met publieke middelen zijn gefinancierd.
Open Access (OA) tot onderzoeksresultaten is een beweging die wereldwijd steeds meer aanhang krijgt. Ook SURFshare is een krachtige pleitbezorger.

Tweet This