In het proces van het toegankelijke maken van resultaten van onderzoek vervullen universitaire instellingen van oudsher verschillende rollen ten aanzien van auteursrechten. De veranderingen als gevolg van de snelle digitalisering dwingt instellingen tot een herijking van hun positie en rol ten aanzien van auteursrechten. Enerzijds biedt dit instellingen nieuwe mogelijkheden, maar het stelt hen ook voor onderstaande nieuwe vraagstukken.
- Instellingen moeten als werkgever nieuwe afspraken maken met wetenschappelijke auteurs die aan hun instelling verbonden zijn. Deze afspraken bepalen o.a. wie het auteursrecht van een kennisproduct bezit.
- De komst van onderzoeksdatabanken (repositories of digitale bewaarplaatsen) dwingt instellingen tot het maken van afspraken met de auteursrechthebbende over de toegang tot en het gebruik van dit materiaal.
- Deze repositories geven instellingen ook de mogelijkheid tot opslag en hergebruik van eigen materialen en daarmee tot kostenverlaging.
- Met uitgevers sluiten instellingen van oudsher licenties af voor het gebruik van tijdschriften. Hierin zien instellingen zich gesteld voor toenemende kosten voor de inkoop van deze tijdschriften.
- Tenslotte hebben instellingen te maken met het maatschappelijk belang dat vraagt om toegang tot de onderzoeksresultaten. Om die reden schaart het hoger onderwijs zich achter de uitgangspunten van Open Access, namelijk dat de resultaten van publiek gefinancierd onderzoek ook publiek toegankelijk moet zijn.
De partijen waarmee een instelling een relatie onderhoudt zijn de:
- Auteur - die verbonden is aan de instelling en een werk publiceert of wil opslaan in de repository van de instelling.
- Uitgever - wanneer de instelling afspraken maakt over het inkopen van tijdschriften en boeken (licenties).
- Gebruiker - die toegang wil tot dit onderzoeksmateriaal.
Wat kunt u als instelling op deze website vinden?
- Het auteursrechten landschap biedt toegang tot de relaties waarmee een instelling te maken heeft. De betreffende pagina licht toe welke auteursrechtelijke kwesties er geregeld moeten worden.
- Praktische hulpmiddelen en relevante achtergrondinformatie.
- Veelgestelde vragen en de antwoorden daarop voor en door functionarissen in instellingen, zoals medewerkers in bibliotheken en meidatheken.
- Algemene uitleg over auteursrecht en de Auteurswet.
- Toelichting op begrippen die op deze website voorkomen.